Numer archiwalny / Styczeń 2012

Jesteś tutaj: Strona główna2012Styczeń

ROZWIŃ PEŁEN SPIS TREŚCI
  • Prezentujemy dźwiękową wersję styczniowego numeru miesięcznika Poznaj Świat, która powstała z myślą o osobach niewidomych. Artykuły czytają studenci Warszawskiej Szkoły Filmowej Bogusława Lindy i Macieja Ślesickiego, która zaoferowała nam swoją darmową pomoc.

  • Wojciech Albiński

    Koniec wielkiego treku

    W Johannesburgu gangsterzy mają miękkie serca. W jednym wypadku człowiek ocalał, gdyż ten, który miał go zastrzelić był w jego wieku. W drugim, bo ofiara nie wychowała jeszcze trojga posiadanych dzieci. Ale nie we wszystkich przypadkach można liczyć, że tsotsi nie zadrży ręka albo nie chwyci go nagła złość. Albert wiedział o tym i dlatego unikał krążenia po południowych dzielnicach, a także po Soweto. Zwłaszcza z wyrazem twarzy człowieka zagubionego i szukającego drogi lub przyjeżdżającego z wielką regularnością w to samo miejsce.

  • Europa Grecja
    Józef Baran

    Kamyki z Krety

    Z notatnika poety

    Jestem znów chłopcem. Moim ulubionym zajęciem na plaży są spacery na bosaka po drobnym piasku i wyszukiwanie najpiękniejszych kamyków wyrzuconych przez morze, a potem wyładowywanie nimi kieszeni. Wybieram czarne, pręgowane brązem lub bielą, szmaragdowe, bielutkie nakrapiane jak jajka przepiórki, kryształowo cukierkowate lub duże jak kule armatnie…

    Nad głowami też kamienie, ale kamienie-głazy, kamienie-skały zastygłe po wulkanicznych erupcjach wynikłych z trzęsień ziemi, których Kreta przeżyła kilka, a może kilkanaście w swej bogatej historii.

  • Azja Indonezja
    Małgorzata Jarmułowicz Zygmunt Leśniak
    Zdjęcia: Małgorzata Jarmułowicz Zdjęcia: Zygmunt Leśniak

    Zabić orkę

    Wśród tysięcy indonezyjskich plaż ta jest wyjątkowa. Próżno na niej szukać klimatu tropikalnej idylli – utonął w strumieniach krwi, jaką tutejsi rybacy, w imię kultywowanej od wieków tradycji łowieckiej, napoili i wciąż poją ten niewielki skrawek czarnego, wulkanicznego piasku. Ofiary tej tradycji mają tu swój trwały pomnik pod postacią usypiska gigantycznych kości, zbyt ciężkich, by zabrała je fala przyboju.

    Kręgi z wielorybich szkieletów spotkać można w okolicznych obejściach, gdzie służą za taborety lub podstawki pod kwiaty. Sens śmierci, którą zadano morskim gigantom, tłumaczą jednak przede wszystkim wszechobecne rusztowania, na których suszy się to, z czego odarto potężne szkielety.

  • Azja Irak
    Robert Czulda
    Zdjęcia: Robert Czulda

    Nowy Świt nad Eufratem

    Chociaż poziom bezpieczeństwa w Iraku jest obecnie wyższy niż kilka lat temu, zagrożenie dla obcokrajowców pozostaje bardzo duże. Wycofanie sił amerykańskich wraz z końcem 2011 roku jeszcze bardziej zwiększa ryzyko wybuchu nowej fali przemocy. Wszystko to sprawia, że Irak jest mimowolnie państwem niegościnnym. Postanowiłem jednak spędzić w tym kraju kilka tygodni jako dziennikarz akredytowany przy amerykańskich wojskach interwencyjnych.

    Czerwiec 2011 roku, a więc kilka tygodni przed moim przyjazdem, był najkrwawszym miesiącem dla amerykańskich żołnierzy w Iraku od marca 2009.

  • Ameryka Południowa Kolumbia
    Sebastian Szade
    Zdjęcia: Sebastian Szade

    Psychoaktywny Escobar

    Dwie dekady temu Medellín było stolicą przestępczości. Dzisiaj wizyta tu to obowiązkowy punkt każdej wyprawy do Kolumbii.

    Z Edgarem poznajemy się w nietypowych okolicznościach. Jest pierwszy kwietnia i kolumbijskie linie lotnicze najwyraźniej postanowiły to wykorzystać. Start samolotu z Bucaramangi do Bogoty opóźnia się o kilkadziesiąt minut. Po wylądowaniu grupka pasażerów tranzytowych rzuca się do wyjścia, jednak samolot do Medellín odlatuje bez spóźnialskich na pokładzie... Jest dziesiąta wieczorem, kolejne połączenie dopiero następnego dnia rano. Pechowców szybko ogarnia zwątpienie, ja jestem bezsilny ze swoim hiszpańskim na poziomie przedszkola, krajanie zaś milczący i równie zagubieni. Na szczęście, jest pośród nas ktoś jeszcze.

  • Afryka Madagaskar
    Jarosław Szczepankiewicz
    Zdjęcia: Jarosław Szczepankiewicz

    Stasio na Madagaskar

    Dlaczego Madagaskar? Bo Stasio ma 7 lat i obejrzał już obie części animowanego filmu „Madagaskar” oraz „Boso przez świat – Madagaskar” Wojciecha Cejrowskiego. Teraz trzeba sprawdzić czy to, co tam opisują, to prawda… Podróż ze Stasiem to podróż po świecie Stasia. Cele ustalił sobie w Polsce: kupno naftowej lampki z puszki po koncentracie i przejażdżka pousse-poussem, jak w „Boso przez świat”.

    Uważnie planuję podróż pod kątem potrzeb Stasia. Powierzchnia wyspy jest prawie dwa razy większa niż Polski, a sieć dróg 12 razy mniejsza, z czego większość do niczego. Czeka nas zatem trochę samochodu, trochę samolotu, trochę odpoczynku.

  • Afryka Mali
    Piotr Trybalski
    Zdjęcia: Piotr Trybalski

    Muzyczna oaza

    Gdy w pierwszy dzień festiwalu stanie się na którejś z wydm, można zobaczyć, jak się zjeżdżają. Wielbłądy niosą cały bajecznie kolorowy dobytek, piesi pędzą kozy. Z kurzu wyłaniają się kolejne postacie. Tymczasem czeka już festiwalowa scena, postawiona gdzieś pomiędzy wydmami. Kawałek dalej namioty – białe dla artystów i gości, kolorowe – nieliczne, postawione przez turystów; skórzane, w kolorze ochry rozbite przez Tuaregów.

    Przez Mali prowadzi asfaltowa droga. Łączy stolicę, głośne i chaotyczne Bamako na zachodzie, z położonym 1200 km dalej na wschodzie Gao, miastem, do którego rzadko docierają turyści. Gdyby ktoś chciał pojechać jeszcze dalej na wschód i północ, czekają go przeprawy bezdrożami, pustynne trakty i mijane czasem karawany objuczonych solą wielbłądów. Bamako i Gao łączy coś jeszcze – koryto jednej z najdziwniejszych rzek na świecie – Nigru.

  • Europa Polska
    Filip Springer
    Zdjęcia: Damian Sadowski Zdjęcia: Hanna Gebus Zdjęcia: Filip Springer

    Historia znikania

    Miedzianka znikła. Tam gdzie kiedyś stały dwa kościoły, browar, trzy restauracje i kilkadziesiąt kamienic, rosną dziś krzaki. Mieszkańcy kilku mizernych chałupek krzątają się po swoich obejściach, nie do końca wiedząc, co się tu tak naprawdę wydarzyło.

    Zabobonni mówili, że to wszystko przez to, że w Kupferbergu (Miedzianka) przed laty brat zabił brata. Przelanie bratniej krwi miało ściągnąć na miasteczko klątwę. Przypominały o tym dwa kamienne krzyże postawione śląskim zwyczajem przez samego zbrodniarza tuż obok drogi biegnącej do Johannesdorfu (Janowice Wielkie). Inskrypcja na jednym z nich nie pozwalała zapomnieć. Wystawała zza traw za każdym razem, gdy ktoś spojrzał w tamtą stronę. To memento było jak ostrzeżenie, że za niektóre błędy przyjdzie płacić przez całe stulecia. A dług nigdy nie zostanie spłacony.

  • Azja Rosja
    Łukasz Czabanowski
    Zdjęcia: Łukasz Czabanowski

    Ural ponad wszystko

    W Europie są wciąż takie miejsca, do których samo dotarcie jest przygodą. Jedną z takich krain jest Ural, brama pomiędzy Europą a Azją.
    Ten niezwykły łańcuch górski kusi bezludną przestrzenią, dziewiczą przyrodą i smakiem nieznanego.

    Na postkomunistycznym placu, tuż przy stacji kolejowej odległej Inty, oczekuje już Borys. Jego spowita papierosowym dymem postać niezmiernie nas cieszy. Borys wyświadcza nam przysługę, podwożąc na teren parku narodowego bez wymaganych dokumentów, których koszt zdecydowanie wskazywał na „wielu pośredników”. Już po chwili usadawiamy się na pace potężnego Urala 4320, wsłuchując się w warkot uruchamianego silnika.

  • Ameryka Północna USA
    Robert Szewczyk
    Zdjęcia: Robert Szewczyk

    Miasto pomnik państwowości

    Podczas planowania wyprawy do Stanów Zjednoczonych zapewne mało kto ustawi Waszyngton na wysokiej pozycji. W końcu ten wielki i niezwykle różnorodny kraj kusi tyloma bardziej znanymi, nagłośnionymi i popularnymi miejscami, że odwiedzenie jego stolicy nie wydaje się być bezwzględną koniecznością. Zupełnie niesłusznie.

    Waszyngton DC położony jest na północnym brzegu rzeki Potomac, na niewielkim obszarze nazwanym Dystryktem Kolumbii. Teren został oddany przez stan Maryland w czasach, gdy trzynaście ledwo wyzwolonych kolonii poszukiwało własnej tożsamości i próbowało zdefiniować, jak to określił Tomasz Jefferson w Deklaracji Niepodległości – własną filozofię „życia, wolności i dążenia do szczęścia”.

  • Europa Wielka Brytania
    Zofia A. Reych
    Zdjęcia: Zofia A. Reych

    The Notting Hill Carnival

    Tańcz! Wypij puszkę jamajskiego piwa Red Stripe. Zrób zdjęcie dziewczynie w pióropuszu na głowie i brokatowych stringach. Zjedz karaibskiego jerk chicken. Popij sokiem prosto z rozłupanego maczetą kokosa. Sok z kokosa popij rumem z plastikowego kubka. Stój pół godziny w kolejce do przenośnej toalety. Skacz pod głośnikami aż do bólu nóg. Uściskaj nieznajomego w tłumie. Pozuj do zdjęcia z policjantem. Wypij kolejną puszkę Red Stripe’a. Po dwóch dniach szaleństwa, z utęsknieniem czekaj na kolejny rok i kolejny Notting Hill Carnival.

Podziel się!

Adres redakcji:
ul. Jaśkowa Dolina 17
80-252 Gdańsk
e-mail: redakcja@poznaj-swiat.pl
tel. 535 444 990

PRENUMERATA:
tel. 58 350 84 64

Wydawca:
PROBIER
spółka z o.o.
Kowale Glazurowa 7
80-180 Gdańsk